Het basisonderwijs in de doorgaande leeslijn

Kinderen leren lezen: kerntaak van het basisonderwijs
Kinderen in de leeftijd van vier tot en met twaalf jaar leren lezen, dat is een kerntaak van het basisonderwijs. De daarbij gebruikte taal-/leesmethodes zijn met name gericht op het aanleren van technische leesvaardigheid en begrijpend lezen. De mate waarin literaire competentie (het kiezen, beoordelen en waarderen van teksten/boeken) en leesmotivatie aan de orde komen, is afhankelijk van de gekozen methode.

De aandacht voor leesmotivatie hangt ook af van het enthousiasme van de leerkrachten. Met deelname aan projecten als De Nationale Voorleeswedstrijd en de Kinderboekenweek wordt het leesplezier van de kinderen gestimuleerd.

Leesbevordering: bewezen effectief
Leesbevordering is geen bijzaak. Er worden aan de leerlingen immers eisen gesteld op het gebied van literaire competentie. Zonder plezier in lezen worden kinderen geen vaardige lezers, die ook werkelijk begrijpen wat ze lezen. Leesplezier en leesvaardigheid gaan hand in hand.

Onderzoek bevestigt dat een structurele aanpak van leesbevordering grotere kansen biedt voor betere (lees)prestaties van vrijwel alle leerlingen.

Het leesplan
Veel scholen met een taalcoördinator maken een leesplan. De taalcoördinator legt, in overleg met collega’s, in het leesplan vast welke stappen de school wil zetten om de leerlingen tot leesvaardige en gemotiveerde lezers te maken. Met een leesplan werken scholen structureel en schoolbreed aan de versterking van de leesbevordering en aan de verbetering van het leesonderwijs.

Voorbeelden van structurele maatregelen zijn: dagelijks een halfuur vrij lezen; regelmatig (interactief) voorlezen; boekenkringen en boekbesprekingen; bibliotheekbezoek. Losse leesbevorderingsprojecten – zoals De Kinderjury en De Nationale Voorleesdagen – passen door middel van het leesplan in een groter geheel. Zie ook: Mijn leesplan.

Nuttige informatie

Websites
www.leesplein.nl – Kinder- en jeugdboekensite.
www.boekenzoeker.org – Boekenzoekmachine; zoeken op thema.
www.leescoordinator.nl – Uitwisselingssite voor leescoördinatoren; info over de cursus Open Boek.
www.taalpilots.nl/implementatiekoffer/kwaliteitskaarten – Praktische aanwijzingen voor alle aspecten van het leesonderwijs.
www.zwijsen.nl/navigator – Informatie over de nieuwe AVI-niveaus.

Onderzoekspublicaties:

  • Leesbevordering in het basisonderwijs (2009) – Kleinschalig onderzoek door Oberon, in opdracht van Stichting Lezen, naar de stand van zaken en naar de wensen van basisscholen. Download Leesbevordering in het basisonderwijs
  • Mijn leukste, spannendste, coolste, vetste … boek (2010) – Tiny la Roi rapporteert over de leesvoorkeuren van leerkrachten en leerlingen in het basisonderwijs. Download Mijn leukste, spannendste, vetste boek
  • Ghonem-Woets, K (2009), Literaire competentie in groep 3 tot en met 8. Amsterdam, Stichting Lezen.
    Meer onderzoekspublicaties op: www.lezen.nl

Literatuur over (voor)lezen: 

  • Chambers, A. (1995), De leesomgeving. Hoe volwassenen kinderen kunnen helpen van boeken te genieten. Amsterdam Querido. 
  • Duijx, T. (Eindredactie) (2003), Leeskracht! Gids voor literaire competentie op school: Davidsfonds Uitgeverij. 
  • Expertgroep Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen (2008), Over de drempels met taal en rekenen. Enschede, SLO.
    Download Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen
  • Tellegen, S. en Frankhuisen, J. (2002), Waarom is lezen plezierig? Delft, Eburon. Van Coillie, J. (1999), Leesbeesten en boekenfeesten. Hoe werken (met) kinder en jeugdboeken? Leuven: Davidsfonds Uitgeverij.

Leesplan © 2012

text ident